EaPConnect layihəsinin tərəfdaşları COVID-19 pandemiyası dövründə tədqiqat və təhsil sahələrinə dəstək verirlər

  • Tarix: 17/04/20
  • Paylaş:

Tədqiqatçıların COVID-19 virusunu öyrəndiyi və bir çox ölkədə insanların evdə təhsil aldığı, habelə işlədiyi bir dövrdə milli tədqiqat və təhsil şəbəkələri (MTTŞ) təşkilatları adı çəkilən fəaliyyətlərə dəstək vermək məqsədilə xüsusi vasitələr və xidmətlər təmin etmək istiqamətində çalışırlar. Aİ tərəfindən maliyyələşdirilən EaPConnect layihəsinin tərəfdaşları da istisna deyil. Onlar altı Şərqi tərəfdaş ölkəsi – Ermənistan, Azərbaycan, Belarus, Gürcüstan, Moldova və Ukraynada müxtəlif vasitələr ilə yerli tədqiqat və təhsil icmalarına dəstək verirlər.

Tədqiqatların genişləndirilməsi

Moldovalı tədqiqatçılar Moldovanın Tədqiqat və Təhsil Şəbəkələri Assosiasiyasının  (RENAM) dəstəyi ilə COVID-19 infeksiyasının müalicəsinə dair tibbi məlumatların dəyərləndirilməsi və təhlilini həyata keçirirlər. İnternet şəbəkəsi infrastrukturunun, eləcə də kompüter məlumatlarının emalı və saxlanması ilə bağlı xidmətlərin təminatı, Kişinyovda yerləşən Təcili tibb institutun tədqiqatçılarına tibbi təsvirlərin saxlanması və ötürülməsi üçün DİCOM (Tibbdə rəqəmsal təsvirlərin çəkilməsi və rabitə) texnologiyasından istifadə etməyə imkan verir. Onlar həmçinin müxtəlif Aİ ölkələrindən olan tərəfdaşları ilə beynəlxalq səviyyəli əməkdaşlıq proqramlarında iştirak edərək əldə etdikləri təcrübələrini Moldova daxilində əməkdaşlıqların qurulmasında istifadə edirlər. COVID-19 virusunun təsirinin azaldılmasına yönəlmiş   layihələrin qısa müddət ərzində hazırlanması məqsədilə RENAM fəal şəkildə Avropada üstün kompüter xidmətləri üzrə tərəfdaşlıq təşkilatını (PRACE) təbliğ etməkdədir. Biomolekulyar tədqiqat, bioinformatika, biosimulyasiyalar və epidemioloji təhlil sahəsində çalışan Moldovalı alimlər elmi fəaliyyətləri üçün tələb olunan kompüter resursları əldə etmək üçün adı çəkilən təşkilata müraciət edə bilərlər.

Ermənistanda fəaliyyət göstərən ASNET-AM elmi və tədris mərkəzi virusun təsir mexanizminin tədqiq edilməsində Milli Elmlər Akademiyasının İnformatika və Avtomatlaşdırma Problemləri İnstitutuna dəstək verir. Onlar pandemiyanın gözlənilən mümkün fəsadlarının nümunəsinin hazırlanması və virusun yenidən baş qaldırma ehtimalının öyrənilməsi üçün Səhiyyə Nazirliyinin Yüksək Texnologiyalar Sənayesi idarəsi ilə əməkdaşlıq etməyə başlayıblar. Gürcüstanda fəaliyyət göstərən GRENA (Gürcüstanın Tədqiqat və Təhsil Şəbəkələri Assosiasiyası) bir neçə universitetin virtual maşın (VM) resurslarının artırılması və onların konfiqurasiyasının optimallaşdırılması ilə bağlı müraciətlərinə müsbət cavab vermişdir. Belarusda isə alimlər protein qarışıqlarının sintez edilməsində yüksək fəaliyyət göstəricilərinə malik kompüter texnologiyalarının tətbiqi sahəsində təcrübəyə malikdirlər və BASNET təşkilatı İnformatika Problemlərinin Birləşmiş İnstitutunda bioinformatika sahəsində çalışan tədqiqatçılara Fastgrants təşəbbüsünə layihə ilə müraciət etməyə kömək edir. Sözügedən təşəbbüs COVID-19 virusu ilə

mübarizə məqsədilə icra olunmağa başlamışdır.

EaPConnect layihəsinin bütün tərəfdaşları Elektron səhiyyə və diaqnostika, müalicə və profilaktika üzrə tədqiqat sahələrinin inkişafına şərait yaratmaq məqsədilə bir-birləri ilə və Aİ ölkələrindən olan tərəfdaşları ilə digər əməkdaşlıq yolları axtarırlar.

Onlayn kommunikasiyalar və təhsil alətləri

Böhran dövründə təcili diqqət tələb edən problemlərdən biri də ev şəraitində işləməyin və oxumağın mümkün olduğunu nümayiş etdirmək üçün tədqiqat ocaqlarının yüksək ötürmə qabiliyyətinə malik bağlantıdan və MTTŞ-lar tərəfindən təmin olunan üstün xidmətlərdən yararlanmasını təmin etmək tələb olunur. EaPConnect layihəsinin tərəfdaşları artıq videobağlantı və vebbağlantıların təşkili, o cümlədən elektron təhsil platformaları və digər onlayn alətlərdən istifadə etmək imkanına malikdirlər. Onlardan bəziləri təmin etdikləri xidmətlər sırasına pandemiyanın fəsadlarının aradan qaldırılmasına yönəlmiş xüsusi alətlər də əlavə ediblər.

Asan istifadə olunan eduMEET onlayn iclas aləti Aİ tərəfindən maliyyələşdirilən GÉANT (GN4-3) layihəsi çərçivəsində yaradılmışdır. Ondan həm ayrıca alət kimi, həm də Aİ tərəfindən maliyyələşdirilən Up2U layihəsinin Yeni nəsil rəqəmsal təhsil mühitinin qısaldılmış versiyası olan openUp2U proqramı çərçivəsində yararlanmaq mümkündür. Hal-hazırda RENAM eduMEET və openUp2U proqramlarını təklif edir və bu alətləri böhran dövründə təhsilin fasiləsiz davam etməsini təmin etmək istəyən təhsil ocaqları və Moldova Respublikası Təhsil, Mədəniyyət və Tədqiqat Nazirliyindən dəstək istəyən qurumlar arasında fəal şəkildə təbliğ edir. URAN Assosiasiyası (Ukrayna) qısa müddət ərzində EaPConnect, Up2U və GÉANT proqramlarının dəstəyi ilə eduMEET alətini quraşdırmağı bacarmışdır. İstifadəyə verildiyi 24 mart tarixindən etibarən iki həftə ərzində bu alət daimi istifadəçilər cəlb etməyi bacarmışdır. Qızğın iş saatlarında isə proqramda 100-ə yaxın müvəqqəti istifadəçilər qeydə alınmışdır.

URAN, RENAM və ASNET-AM həmçinin açıq mənbəyə malik vebbağlantıların təşkilinə imkan verən BigBlueButton sisteminə əsaslanan alətlər təklif edirlər. EduMEET aləti ilə müqayisədə bu sistem fərqli funksiyalara malikdir. URAN-ın onlayn iclas aləti olan WebClass cari böhran dövründə daha çox istifadə edilərək istifadəçilərin böyük rəğbətini qazanmışdır. ASNET-AM yüngül iclas aləti (meet.asnet.am), daha dolğun konfrans aləti (barev.asnet.am) və Moodle texnologiyasına əsaslanan (edu.asnet.am) elektron təhsil alətini təklif edir. GRENA İT Akademiyası elektron təhsil xidmətlərini WEBEX proqramına keçirməzdən əvvəl BigBlueButton və Zoom proqramlarını sınaqdan keçirmişdir. BASNET Belarusun Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətində (NASB) onlayn iclasların keçirilməsinə şərait yaratmaq üçün texniki problemləri aradan qaldırmışdır.

Azərbaycanda isə distant təhsil və interaktiv tədris üsullarının tətbiq olunması daxil olmaqla, yeni təlim formalarının hazırlanması və tətbiqinə daha çox diqqət ayrılmışdır. AzScienceNet adlı tədqiqat və təhsil şəbəkəsi hazırda Azərbaycanın Milli Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunda mövcud olan

korporativ elmi şəbəkəsində Distant təhsil mərkəzi təsis etmişdir. Naxçıvan Dövlət Universitetinin (NSU) doktorantura tələbələri böhran dövründə onlayn mühazirələr üçün bu sistemdən istifadə edirlər. Azərbaycanın təhsil sisteminin innovativ inkişafına uzun müddət dəyərli töhfə verəcək distant təhsil xidmətinin yaradılması nəzərdə tutulub.

Digər təşəbbüslər

GRENA elektron tədrisin və videobağlantıların təşkilində yaranan texniki problemləri aradan qaldırmaqda universitetlərə kömək etməklə yanaşı, bir neçə media təşkilatı və xəbər agentliklərinə lazımi alətlərə və VM resurslarına çıxış imkanını artırır. GRENA həmçinin vətəndaşlara Gürcüstan və dünyada COVID-19 ilə bağlı məlumatlı qalmağa kömək edir.

Digər ölkələr ilə müqayisədə pandemiyanın daha gec təsir etdiyi ölkələrdən olan Belarus aprelin əvvəllərində sərhədlərini bağlamağa və məhdudiyyətlər tətbiq etməyə başlamışdır. BASNET tədqiqat və təhsil şəbəkəsinin dəstəyi ilə daha böyük əhali kütləsi üçün maarifləndirmə və əyləncəli proqramların təqdim olunduğu “Musiqi terapiyası” adlı canlı konsertlər təşkil edilmişdir.

Tədqiqat və təhsilin fasiləsiz davam etdirilməsi

Kommersiya xarakterli internet xidməti provayderləri ötürmə qabiliyyəti ilə bağlı tələbatı ödəmək üçün mübarizə apardığı bir dövrdə MTTŞ-lar vacib əhəmiyyətə malik tədqiqatların davam etdirilməsini təmin etmək üçün kifayət qədər potensiala malikdirlər. EaPConnect layihəsi ilə çalışan tərəfdaşların işçi heyətlərinin ev şəraitində çalışmalarına baxmayaraq, bütün tərəfdaşlar tədqiqat icmalarının ölkələrində həyata keçirdiyi fəaliyyətləri üçün mühüm əhəmiyyətə malik yüksək ötürmə qabiliyyətinə malik şəbəkə və xidmətlərin fasiləsiz fəaliyyətini təmin edirlər.

EaPConnect layihəsinin məqsədi Aİ-nin Şərqi tərəfdaş ölkələri – Ermənistan, Azərbaycan, Belarus, Gürcüstan, Moldova və Ukraynada regional tədqiqat və təhsil şəbəkəsinin yaradılmasıdır. Layihə ümumilikdə rəqəmsal sahədə qeyri-bərabərliyin azaldılmasına, regionlararası bağlantının yaxşılaşdırılmasına və yerli alimlərin, tələbələrin və təhsil işçilərinin tədqiqat və təhsil sahəsindəki qlobal əməkdaşlıqlarda iştirakına şəraitin yaradılmasına yönəlmişdir.

Məqalə EaPConnect layihəsinin internet səhifəsində

Koronavirus: Avropa İttifaqı özünün Şərqi tərəfdaşlarına dəstək nümayiş etdirir

Uğur hekayələri

Ticarət üçün klikləyin: EU4Digital e-kommersiya qurmaq üçün Azərbaycana kömək edir

Elektron ticarət (e-kommersiya) malların sərhədlərarası mübadiləsini asanlaşdıraraq, mövcud məhsul çeşidini ar…

Daha çox öyrən

Azərbaycanda rəqəmsal gələcək üçün rəqəmsal bacarıqlar inkişaf etdirilməlidir

“İKT-də qadınlar kişilərə nisbətən azdırlar, uğurlu deyillər” və s. bu kimi fikirlər mövcuddur, mən bu fikirlə…

Daha çox öyrən

Hamısına bax